Naar de inhoud springen
kenjtecJournal
Het Journal doorzoeken

RAG uitgelegd: hoe een AI toegang krijgt tot je eigen kennis

Een juiste bron kan verkeerd lijken door een ongelukkige tekstgrens. Met drie korte regels kun je RAG navolgbaar onderzoeken, van ophalen tot antwoord.

Hanne knipt uit een vel een smalle strook en een breed stuk dat twee velden bij elkaar houdt. AI-illustratie.

„Materiaal mag worden meegenomen.” Die zin staat echt in het handboek. De uitzondering voor verzegelde pakketten volgt er direct op, maar komt niet in het opgehaalde tekstfragment terecht. Een AI kan op basis van de eerste zin een net antwoord met bronvermelding formuleren en toch de doorslaggevende voorwaarde kwijtraken.

RAG combineert zoeken en antwoorden: passages uit een verzameling die bij de vraag passen, worden geselecteerd en als context aangeleverd. Dit verandert niet automatisch de modelgewichten. De relevante techniek begint al voordat het antwoord wordt geschreven, bij het inlezen, opsplitsen en selecteren van het materiaal.

Vier stappen en vier mogelijke foutpunten

Eerst moet de inhoud van een bestand in bruikbare vorm beschikbaar zijn. Daarna wordt die opgesplitst in secties. Een zoekindex helpt om secties te vinden die bij de vraag passen. Ten slotte formuleert een model een antwoord met dit geselecteerde materiaal. Een fout aan het begin verdwijnt niet doordat de laatste zin bijzonder overtuigend klinkt.

De documentatie van Open WebUI beschrijft onder meer het opsplitsen van tekst, overlap en herindexering. Bestaande kennisdocumenten behouden hun eerdere opsplitsing totdat ze opnieuw worden geïndexeerd. Een gewijzigde instelling is dus nog geen bewijs dat de zoekindex al is veranderd.

Bouw een piepkleine verzameling met bekende antwoorden

Maak drie eigen tekstbestanden met stabiele identificaties. Het eerste beschrijft het meenemen van materiaal en de uitzondering daarop. Het tweede maakt onderscheid tussen gasten en teamleden. Het derde legt het verschil uit tussen actuele en gearchiveerde documenten. De bron kan bestaan uit bewust geselecteerde lokale bestanden of uit inhoud die is geëxporteerd uit een systeem zoals Nextcloud; het aanleveren van de bestanden en het zoeken met AI blijven afzonderlijke stappen.

K01 Material
Material may be taken.
Sealed packages require approval beforehand.

K02 Access
Guests check in at reception.
Team members use their own access.

K03 Archive
Current documents are kept in the working folder.
Archived versions are kept only for traceability.

Schrijf vier vragen op met hun verwachte basis: Wat geldt voor verzegelde pakketten? Hoe melden gasten zich aan? Welke versie is actueel? Waar staat het telefoonnummer van de receptie? Dat laatste gegeven ontbreekt bewust. Zo heb je naast drie beantwoordbare vragen ook een echt onbekend geval.

Begin in een bestaande RAG-tool met deze kleine verzameling. Sla de daadwerkelijk opgehaalde tekstfragmenten op of laat ze weergeven voordat je het uiteindelijke antwoord beoordeelt. Als de uitzondering daar al ontbreekt, moet je eerst de opsplitsing of selectie onderzoeken. Het herformuleren van de antwoordprompt kan een ontbrekende bron niet betrouwbaar compenseren.

Tekstgrenzen bewust veranderen

Vergelijk twee overzichtelijke varianten: een opsplitsing waarbij regel en uitzondering van elkaar gescheiden raken, en een die beide bij elkaar houdt. Noteer de daadwerkelijk ontstane secties. Een instelling met een aantrekkelijke naam vertelt je nog niet waar je eigen tekst echt is doorgesneden.

Overlap kan naburige context behouden, maar levert extra herhaalde inhoud op. Zeer grote secties kunnen daarentegen veel irrelevant materiaal meebrengen. Dit voorbeeld levert daarom geen universele ideale sectiegrootte op.

Houd bij het vergelijken alle andere stappen gelijk. Als extractie, embeddingmodel en prompt tegelijk veranderen, is een gewijzigd antwoord nauwelijks aan één oorzaak toe te schrijven. Een kleine verzameling maakt precies deze observatie gemakkelijker.

Herindexeren en opnieuw importeren zijn verschillend

Open WebUI noemt een bijzonder praktische grens voor herindexering: die werkt met de tekst die al is geëxtraheerd en opent het oorspronkelijke bestand niet opnieuw. Een andere extractiemethode verandert oude documentinhoud dus niet automatisch. Voor een echt nieuwe verwerking moeten de betreffende bestanden volgens de gedocumenteerde procedure opnieuw worden toegevoegd.

Dit onderscheid helpt bij het oplossen van problemen. Als een tabelrij al ontbreekt in de geëxtraheerde tekst, is een andere chunkgrootte niet de eerste hefboom. Als de uitzondering wel aanwezig is maar apart wordt opgehaald, betreft dat een latere fase.

Een goed antwoord op de vier testvragen noemt de basis, behoudt beperkingen en laat het ontbrekende telefoonnummer open. De test meet geen algemene RAG-kwaliteit. Hij maakt de keten begrijpelijk: de bron inlezen, context behouden, de juiste passage vinden en pas daarna op basis daarvan antwoorden.

Bronnen en status

Bronnen per 25 oktober 2026. Retrieval Augmented Generation — chunking en herindexering.

Hamburg is ons vertrekpunt.

Het nuttige reist met je mee.

Praktische AI uit Hamburg, internationaal uitgelegd.

Bewaarde artikelen